Sức khỏe tình dục cho phụ nữ mắc ung thư

Phiên bản đơn giản

Trang này dành cho phụ nữ đang điều trị ung thư. Trang giải thích điều trị có thể ảnh hưởng đến đời sống tình dục như thế nào và đội ngũ chăm sóc có thể giúp gì.

Phụ nữ đang điều trị ung thư có thể nhận thấy những thay đổi ảnh hưởng đến đời sống tình dục. Những thay đổi này có thể xảy ra trong lúc điều trị và đôi khi cả sau đó. Theo Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI), quý vị có thể không còn nhiều sức lực hay hứng thú với chuyện tình dục như trước. Dù vậy, cảm giác gần gũi với bạn đời thường vẫn quan trọng. Một số thay đổi chỉ là tạm thời và cải thiện khi điều trị kết thúc. Những thay đổi khác có thể kéo dài, hoặc có thể bắt đầu sau khi điều trị.

Sức khỏe tình dục của quý vị có bị ảnh hưởng hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Chúng gồm loại ung thư và loại điều trị, liều lượng và thời gian điều trị, tuổi của quý vị, thời gian kể từ khi điều trị, và các yếu tố sức khỏe khác.

Điều trị có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tình dục như thế nào

NCI mô tả một số cách điều trị có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tình dục của phụ nữ.

• Hóa trị có thể làm giảm estrogen (một hormone nữ). Hóa trị cũng có thể gây suy buồng trứng nguyên phát, khi buồng trứng ngừng sản xuất hormone và ngừng phóng noãn. Điều đó có thể gây bốc hỏa, kinh nguyệt không đều hoặc mất kinh, và khô âm đạo khiến quan hệ khó khăn hoặc đau. Hóa trị cũng có thể ảnh hưởng đến mô âm đạo.
• Liệu pháp hormone có thể làm giảm estrogen. Điều đó dẫn đến bốc hỏa, kinh nguyệt không đều hoặc mất kinh, và khô âm đạo.
• Xạ trị vùng chậu có thể làm giảm estrogen và gây khô âm đạo. Xạ trị cũng có thể gây hẹp âm đạo (stenosis), mỏng âm đạo (atrophy), và ngứa hoặc rát khiến quan hệ khó chịu.
• Phẫu thuật điều trị ung thư phụ khoa có thể ảnh hưởng đến đời sống tình dục. Phẫu thuật như cắt bỏ vú hoặc mở thông (ostomy) có thể thay đổi cảm giác của quý vị về cơ thể mình.
• Thuốc như opioid và một số thuốc trị trầm cảm có thể làm giảm hứng thú tình dục.

Các cách kiểm soát vấn đề sức khỏe tình dục

Hầu hết phụ nữ có thể sinh hoạt tình dục trong lúc điều trị, nhưng NCI khuyên nên hỏi bác sĩ trước. Vào những lúc nguy cơ nhiễm trùng hoặc chảy máu của quý vị cao hơn, đội ngũ có thể khuyên không quan hệ.

Đội ngũ chăm sóc có thể giúp quý vị tìm hiểu về thuốc và các bài tập giúp quan hệ thoải mái hơn, chẳng hạn:

• gel hoặc kem âm đạo cho tình trạng khô, ngứa hoặc rát.
• chất bôi trơn hoặc kem dưỡng ẩm âm đạo.
• kem estrogen âm đạo, có thể phù hợp với một số loại ung thư.
• dụng cụ nong âm đạo để giúp ngừa hoặc đảo ngược tình trạng sẹo sau xạ trị.
• các bài tập cho cơ vùng chậu để giảm đau và cải thiện lưu thông máu.

Đội ngũ cũng có thể:

• giúp xử lý các tác dụng phụ liên quan như đau, mệt mỏi và tâm trạng thấp.
• cho quý vị biết nên dùng biện pháp bảo vệ hay tránh thai (contraception) nào.
• giới thiệu quý vị đến các nhóm hỗ trợ do chuyên gia hướng dẫn và dịch vụ tư vấn.

Chia sẻ mối lo với những người quý vị tin tưởng cũng có thể giúp ích.

Khi nào cần tìm sự giúp đỡ sớm hơn

• Hãy gọi 911 hoặc đến phòng cấp cứu nếu chảy máu âm đạo nhiều và không cầm được, hoặc quý vị thấy choáng váng khi bị chảy máu. Không tự lái xe.
• Hãy gọi ngay cho đội ngũ chăm sóc sức khỏe của quý vị nếu quý vị chảy máu âm đạo khi không có kinh, hoặc chảy máu sau khi dùng dụng cụ nong kéo dài hơn vài phút. NCI xem chảy máu bất thường là lý do để gọi.
• Đừng chờ phòng khám mở cửa nếu quý vị bắt đầu ớn lạnh hoặc nhiệt độ lên đến 100.4 °F (38 °C) trở lên trong lúc đang điều trị. Hãy dùng số điện thoại gọi được cả ngày lẫn đêm mà đội ngũ đã đưa cho quý vị, hoặc đến phòng cấp cứu. CDC mô tả sốt trong lúc hóa trị là một trường hợp cấp cứu y tế.
• Hãy gọi cho đội ngũ chăm sóc sức khỏe của quý vị trong vòng một hai ngày nếu ngứa, rát âm đạo hoặc thay đổi khí hư là điều mới xuất hiện, hoặc quan hệ vẫn đau dù đã dùng chất bôi trơn.