Skip to main content
Cancer Explained
Donate

Li atik sa a an angle

Kijan pou Sipòte Yon Moun ki gen Kansè

Konsèy pratik pou fanmi ak zanmi ki vle ede yon moun ki fèk resevwa yon dyagnostik kansè.

Sipòte yon moun ki gen kansè ka vle di anpil bagay — ekoute, ede ak travay chak jou, oswa senpleman rete prezan.

Kijan pou w kòmanse

Lè yon moun ou renmen resevwa yon dyagnostik kansè, ou ka santi w pa konnen ki sa pou w di oswa fè. Sa nòmal. Pa gen yon sèl bon repons — men gen kèk prensip ki ka ede.

Ekoute plis pase w pale

Souvan sa moun bezwen se yon moun ki ekoute yo san jije ak san eseye rezoud tout bagay. Ou pa oblije gen tout repons yo. Senp mo tankou "Mwen la avè w" ka vo plis pase konsèy.

Evite fraz ki vle ede men ki ka blese

Fraz tankou "Tout bagay ap byen" oswa "Ou pral fò, se yon batay" ka fè moun nan santi yo dwe kache pwòp santiman yo. Olye de sa, eseye: "Kijan w santi w jodi a?" oswa "Sa ki pi difisil pou ou kounye a?"

Ofri èd konkrè, pa jeneral

Olye de di "Rele m si w bezwen yon bagay," eseye ofri bagay espesifik:

  • "M ap pote manje pou fanmi w Madi swa a."
  • "M ka mennen w nan randevou w Jedi a."
  • "M ka rete ak timoun yo pandan ou nan tretman an."

Ofri konkrè yo pi fasil pou moun aksepte pase yon envitasyon jeneral.

Rete an kontak apre premye chòk la

Anpil sipò rive nan premye semèn apre dyagnostik la, men tretman kansè ka dire mwa oswa ane. Kontinye chèk sou moun nan menm apre premye chòk la fin pase — sa gen anpil valè.

Respekte fason yo vle jere sa

Kèk moun vle pale de maladi a anpil, gen lòt ki prefere pale de lòt bagay pou distrè yo. Swiv lidè moun nan bay ou.

Pran swen tèt ou tou

Si w se yon moun ki bay swen (caregiver) prensipal, li nòmal santi w fatige oswa debòde. Chèche sipò pou tèt pa w tou — pale ak yon zanmi, oswa jwenn yon gwoup sipò pou moun k ap bay swen.

Kilè pou w chèche èd pi vit

Lè w pre yon moun, se ou ki ka remake pwoblèm nan anvan. Pale, pa tann.

  • Rele oswa voye tèks bay 988 (Suicide and Crisis Lifeline), oswa rele 911, si moun nan pale sou mete fen nan lavi l, di lòt moun ta pi byen san li, oswa sanble l ap prepare pou fè tèt li mal.
  • Rele 911 oswa ale nan sal ijans si sibitman li pa ka respire, li gen doulè nan pwatrin, li endispoze, li fè yon kriz, li vin konfize, oswa w pa ka reveye l.
  • Ede l rele ekip kansè l la touswit, lajounen kou lannwit, si li gen yon tanperati 100.4 °F (38 °C) oswa plis pandan chimoterapi oswa nenpòt lòt tretman ki bese kantite selil nan san an. CDC konsidere sa kòm yon ijans medikal: yon fyèv ka sèl siy yon enfeksyon grav. Si nou pa ka jwenn ekip la rapid, mennen l nan sal ijans epi di depi nan kòmansman l ap fè chimoterapi.
  • Ankouraje l rele nan yon jou oswa de si imè ba, dekourajman oswa gwo enkyetid dire plis pase de semèn, oswa si li sispann manje, bwè, oswa ale nan randevou l yo.

Yon dènye bagay: pa pwopoze tretman, sipleman oswa rejim. Menm konsèy ki soti nan bon kè ka deranje tretman an. Voye l tounen bay ekip swen an pito.

Sa a se enfòmasyon edikatif sèlman, li pa yon konsèy medikal. Toujou pale ak ekip swen sante ou sou sitiyasyon ou.

Paj sa a nan lòt lang

Kreyòl Ayisyen